همزیستی قارچ‌های میکوریز آربوسکولار با گیاه دارویی آویشن کوهی در فصل‌های بهار و پاییز و ارتباط آن با عناصر خاک در حوزه آبخیز نوژیان لرستان

نویسندگان

1 بخش تحقیقات منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان لرستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، خرم‌آباد، ایران

2 گروه زیست‌شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران 3697- 19395، ج. ا. ایران

چکیده

قارچ‌های میکوریز آربوسکولار، مهم‌ترین میکروارگانیسم‌های خاک هستند که نقش مهمی در حاصلخیزی خاک دارند. در تحقیق حاضر، همبستگی عناصر غذایی خاک با کلونیزاسیون و تعداد اسپور قارچ‌های میکوریز آربوسکولار در ریزوسفر گیاه دارویی آویشن کوهی (Thymus kotschyamus Boiss.& Hohen) طی فصل‌های بهار و پاییز در سه ایستگاه از آبخیز نوژیان (تاف، وارک و کوه کلا) بررسی شد. همچنین، تأثیر این همزیستی بر رشد و عملکرد اسانس گیاه دارویی آویشن کوهی ارزیابی شد. نتایج نشان داد که مقدار منیزیم خاک همبستگی مثبت با تعداد اسپورهای خاک (84/0+) و کلونیزاسیون ریشه (92/0+) داشت، اما مواد آلی خاک همبستگی معنی‌داری با مقدار اسپورهای موجود در خاک و نیز کلونیزاسیون قارچ‌های میکوریز آربوسکولار با ریشه گیاه دارویی آویشن کوهی نشان نداد.کلونیزاسیون قارچ‌های میکوریز آربوسکولار همبستگی معنی‌دار و مثبت با وزن خشک اندام هوایی (79/0+) داشت. همچنین، تعداد اسپورهای موجود در خاک و درصد کلونیزاسیون قارچ‌های میکوریز آربوسکولار همبستگی مثبت با عملکرد اسانس به ترتیب به میزان 91/0 + و 93/0 + داشت. با توجه به اهمیت همزیستی قارچ‌های میکوریز آربوسکولار و تعامل آن با عناصر غذایی خاک، این اطلاعات می‌تواند در برنامه‌های توسعه کشت گیاهان دارویی مؤثر باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Arbuscular mycorrhizal symbiosis of Thymus kotschyamus Boiss. & Hohen. in relation with soil elements during spring and autumn in Noujian Watershed (Lorestan province)

نویسندگان [English]

  • Parvin Ramak 1
  • Sosan Torkashvand 2
  • Roya Razavizadeh 2
1 Research Division of Natural Resources, Lorestan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, AREEO, Khorramabad, Iran
2 Department of Biology, Payame Noor University, 19395-3697 Tehran, I. R. of Iran
چکیده [English]

Arbuscular mycorrhizal fungi (AMF) are the most important microorganisms of soil having an important role in soil fertility. In this research, the correlation between soil nutrient elements and Arbuscular mycorrhizal fungi colonization and spore numbers in the rhizosphere of Thymus kotschyamus Boiss. & Hohen. growing in the three regions (Taf, Vark and Kohkala) of Noujian watershed were studied during spring and autumn. Influence of arbuscular mycorrhizal symbiosis were also determined on vegetative characteristics and essential oil yield of T. kotschyamus.The results indicated that magnesium significant positive correlation with arbuscular mycorrhiza fungi spore density (+0.84) and percentage colonization (+0.92). Soil organic matter no significant linear correlation with arbuscular mycorrhiza fungi spore density and percentage colonization. Potassium negatively correlated with spore density and percentage colonization respectively; -0.85 and -0.90. Arbuscular mycorrhizal fungi colonization significant linear correlation with dry weight (+0.79). Essential oil yield of T. kotschyamus positively correlated with that of spore density and percentage colonization respectively; +0.93 and +0.91. Given the importance of mycorrhizal symbiosis and compilation this with soil elements, this information can be useful for development of medicinal plants in agricultural ecosystems.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Arbuscular mycorrhiza fungi
  • Colonization
  • soil elements
  • Spore
  • Thymus kotschyamus