برخی پاسخ‌های فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی بادام (Prunus amygdalus) به آلودگی هوای منطقه صنعتی شازند

نویسندگان

گروه زیست‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه اراک، کد پستی 8349-8-38156، اراک، ایران

چکیده

در دنیای امروز که زندگی انسان بسیار به صنعت وابسته است، در کنار دستاوردهای روزافزون در زمینه‌ کارهای صنعتی مشکلاتی نیز به زندگی انسان تحمیل می‌شود. یکی از مشکلات چالش‌برانگیز، ورود آلاینده‌ها به هوا است که بر زندگی انسان و محیط پیرامون او به ویژه گیاهان آثار مخربی دارد. گیاهان در برابر آلاینده‌های هوا پاسخ‌های متفاوتی از خود نشان می‌دهند. پاسخ‌ گیاهان با توجه به شرایط آب و هوایی، جغرافیایی و گونه‌ گیاهی می‌تواند متفاوت باشد. در پژوهش حاضر، میزان تأثیر آلاینده‌های هوای منطقه صنعتی پالایشگاه، پتروشیمی و نیروگاه شازند واقع در استان مرکزی بر گیاه بادام بررسی شده است. بدین منظور، از برگ بادام در مناطق هفتادقله (منطقه شاهد)، شازند (نزدیکترین شهر به منطقه صنعتی) و کزاز (مجاور منطقه صنعتی) نمونه‌برداری انجام شد. همچنین، نمونه‌های خاک هر سه منطقه جهت تعیین مقادیر سرب و روی موجود در خاک، جمع‌آوری شدند. نتایج، افزایش معنی‌دار پرولین، گوگرد، عناصر سنگین سرب، روی و پراکسیداسیون لیپید را در گیاهان مناطق کزاز و شازند در قیاس با هفتادقله نشان داد در‌ حالی‌ که مقدار رنگیزه‌ها، پروتئین، فعالیت آنتی‌اکسیدان‌های کاتالاز، گایاکول ‌پراکسیداز و سوپراکسید دیسموتاز تغییر معنی‌داری در سه منطقه مورد بررسی نداشت. افزایش میزان گوگرد برگ و عناصر روی و سرب خاک در منطقه کزاز و شازند می‌تواند یکی از دلایل اثبات حضور آلاینده‌ها در این مناطق باشد. افزایش پراکسیداسیون لیپید نشان‌دهنده‌ آسیب‌دیدگی گیاه در برابر آلودگی هوا است. سازوکار دفاعی گیاه در برابر تنش، افزایش آنتی‌اکسیدان غیرآنزیمی پرولین است. عدم تغییر مقدار کلروفیل‌ها و پروتئین مقاومت گیاه را نسبت به تنش منعکس می‌کند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Some of physiological and biochemical responses of Prunus amygdalus to air pollution of the Shazand industrial area

نویسندگان [English]

  • Mehri Askari Mehrabadi
  • Fariba Amini
  • Golriz Faraji
Department of Biology, Faculty of Sciences, Arak University, Arak 38156-8-8349, Iran
چکیده [English]

In today's world where human life is dependent on the industry, the problems impose in the human life along with theachievement of growing in the field of industrial works. One of the challenging problems is entry of pollutants into air that has the destructive effects on human life and environment especially plants. Plants show different responses against the air pollutants. Plant responses can be vary due to climate, geography and plant species. In this study, the effects of air pollutants in the Shazand industrial area (refinery, petrochemical and thermal power) stationin Markazi province has been checked on almond. For this purpose, the leaves of almond in Haftadgholle (control area), Shazand (closest city to industrial zone) and Kazaz (adjacent industrial zone) were collected. Also, soil samples were collected from three areas to determine lead and zinc amounts in soil. Results showed that proline, sulfur, heavy metals (lead and zinc) and lipid peroxidation enhanced significantly in Kazaz and Shazand in compared with Haftadgholle, while antioxidant activity of catalase, superoxide dismutase and guaicol peroxidase didn’t significant changes in three areas. The increase of sulfur amount in leaves, lead and zinc in soil of the Kazaz and Shazand regions could be one of the reasons to prove the presence of pollutants in these areas. The increase of lipid peroxidation indicative plant damage against the air pollution. The plant defense mechanism against of stress is the increase of non-enzymatic antioxidant proline. No change in chlorophylls and protein contents reflects increased resistance to the stress.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Antioxidant
  • Haftadgholle
  • Heavy metal
  • Kazaz
  • Refinery