دانشگاه اصفهان علوم زیستی گیاهی 3041-9603 5 16 2013 08 23 Leaf anatomical investigation of Pistacia atlantica var kurdica بررسی صفات تشریحی برگ پسته وحشی (Pistacia atlantica var kurdica) 71 80 18884 FA نسرین سیدی گروه جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران سید غلامعلی جلالی گروه جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران محمد مقدم گروه به‌نژادی و بیوتکنولوژی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران Journal Article 2016 06 14 Wild pistachio is one of the tree species in semi-arid areas in Iran that has important environmental and economical- social impacts. This species has not been studied well anatomically and in some cases, distinguishing it from other varieties of Butmela is difficult. The aim of this research was to investigate the diversity of this species based on some anatomical leaf traits such as vascular tissue. For this reason leaves were collected from tree populations and they were kept in ethanol (70 %) for one month, then cross sections were prepared from each sample. Based on the results, the leaves of Pistacia atlantica were bifacial and they had short trichomes (glandular and covering) in both adaxial and abaxial surfaces. Thickness of central vascular tissue, thickness of leaf and length of central vascular tissue had the most important roles in grouping, respectively. Also, no differences were found between male and female trees for anatomical traits. The results from this study could be used in the taxonomy of this species. For example, the form of central vascular tissue in this species was generally oval. پسته وحشی از درختان مناطق نیمه‌خشک ایران محسوب می‌شود که از نظر مسایل زیست‌محیطی و اقتصادی-‌اجتماعی اهمیّت ویژه‌ای دارد. این گونه به خوبی مطالعه تشریحی نشده است و در برخی حالات تشخیص آن از سایر واریته‌های گروه Butmela مشکل است. هدف از پژوهش حاضر، بررسی تنوع بر اساس برخی از صفات تشریحی برگ نظیر اندازه دستجات آوندی بود. به این منظور، برگ‌های جمع‌آوری شده‌ از سه جمعیت به مدت یک ماه در اتانول 70 درصد قرار گرفت سپس، از هر نمونه برش عرضی تهیه شد. بر اساس نتایج به دست آمده برگ‌های این گونه دو رویه بوده، برگ‌ها در هر دو سطح در محل رگبرگ اصلی دارای کُرک‌های کوتاه (از نوع پوششی و غده‌ای) هستند. ضخامت دسته آوند مرکزی، ضخامت برگ و طول دسته آوند مرکزی به ترتیب بیشترین نقش را در گروه‌بندی دارند. همچنین، در این بررسی بین دو جنس نر و ماده در رابطه با صفات تشریحی برگ اختلافی مشاهده نشد. نتایج به دست آمده از بررسی‌های تشریحی در این مطالعه می‌تواند در مطالعات تاکسونومی این گونه به کار رود. https://ijpb.ui.ac.ir/article_18884_4700ba5ceb833844f92adbc1fad41946.pdf