دانشگاه اصفهان علوم زیستی گیاهی 3041-9603 12 2 2020 08 22 Lead and nickel effect on some physiological and biochemical characteristics of Anethum graveolens L. تأثیر سرب و نیکل بر برخی ویژگی‌های فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی شوید (Anethum graveolens L.) 1 22 25132 10.22108/ijpb.2020.117860.1158 FA منیره رنجبر دانشگاه آزاد فلاورجان شیدا اسماعیلی گروه بیوشیمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد فلاورجان علی اصغر مشتاقی گروه بیوشیمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد فلاورجان Journal Article 2019 07 21 Soil contamination with heavy metals is one of the most important environmental problems in many parts of the world. Nickel (Ni) and lead (Pb) are heavy metals that are major contributors to environmental pollution. Since dill (Anethum graveolens L.) is cultivated as a leafy vegetable in various places, even in heavy metal-contaminated areas, this study was conducted to investigate the effects of lead and nickel on the activity of dill antioxidant enzymes and antioxidant compounds. In this study, dill seeds were planted into pots containing coco peat and perlite and treated with lead nitrate (0, 500 and 1000 μM) and nickel nitrate concentrations (0, 100 and 200 μM) in three replications. After the treatments, the length, fresh weight and dry weight of root and shoot, photosynthetic pigments content, the amount of phenolic compounds, flavonoids, anthocyanins, catalase (CAT), guaiacol peroxidase (GPX), ascorbate peroxidase (APX), superoxide dismutase (SOD) activity and the concentration of Pb and Ni in the shoot and root were evaluated. Use together of lead with nickel on the plant showed that plant length, Chlorophyll a, chlorophyll b, and total chlorophyll decreased respectively to 1.32, 1.02, and 2.03 compared to the control with values of 6.26, 4.54, and 10.32 mg / g under lead and nickel treatments. The anthocyanins, total phenols and flavonoid contents were respectively 4.7, 0.69 and 0.51 mg/g which increased by 23.5, 8.6 and 6.37 compared to the control. CAT, APX and SOD activities increased. Whereas, carotenoid content, fresh and dry weight of roots and shoots, guaiacol peroxidase activity were not affected. Simultaneous use of lead and nickel led to an increase in the amount of lead and nickel in shoot and root. The presence of lead reduces the uptake of nickel by the plant. Accordingly, it seems the plant uses antioxidant compounds such as phenols and some antioxidant enzymes to counter lead and nickel oxidative stress from. On the one hand, the treatment had no effect on fresh and dry weight and also roots and stem length decreased slightly. A number of antioxidant enzymes were activated and the antioxidant compounds increased and the more accumulation of elements in the root, it is possible that even if the plant is not resistant to these stresses, it can grow in the Pb and Ni contaminated soil without serious damage. آلودگی خاک با فلزات سنگین یکی از مهم‌ترین مشکلات زیست‌محیطی در بسیاری از نقاط جهان است. نیکل و سرب ازجمله فلزات سنگینی هستندکه سهم عمده‌ای در آلودگی‌های محیطی دارند. ازآنجاکه شوید (Anethum graveolens)، نوعی سبزی برگی است که در نقاط مختلف و حتی در مناطق آلوده به فلزات سنگین کشت می‌شود، پژوهش حاضر به‌منظور بررسی آثار سرب و نیکل بر فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدان و ترکیبات آنتی‌اکسیدانی گیاه شوید انجام شد. در پژوهش حاضر، بذر‌های گیاه شوید درون گلدان حاوی کوکوپیت و پرلیت کاشته شدند و در معرض تیمار‌های نیترات‌سرب (صفر، ۵۰۰ و ۱۰۰۰ میکرومولار) همراه با غلظت‌های نیترات‌نیکل (صفر، ۱۰۰و ۲۰۰ میکرومولار) در سه تکرار قرار گرفتند. پس‌از اِعمال تیمارها، سنجش طول، وزن تر و وزن خشک ریشه و اندام‌های هوایی، رنگیزه‌های فتوسنتزی، میزان فنل ‌کل، فلاونوئید، آنتوسیانین، فعالیت آنزیم کاتالاز و گایاکول‌پراکسیداز، آسکوربات‌پراکسیداز، سوپراکسید‌دیسموتاز و میزان عناصر سرب و نیکل در بخش هوایی و ریشۀ گیاه انجام شد. استفادۀ توأم از سرب و نیکل روی گیاه شوید نشان داد طول گیاه، میزان کلروفیل a، کلروفیل b وکلروفیل کل با افزایش سرب و نیکل به‌ترتیب تا 32/1، 02/1 و 03/2 در مقایسه با شاهد با مقادیر 26/6، 54/4 و 32/10 میلی‌گرم‌بر‌گرم کاهش می‌یابد. میزان آنتوسیانین، فنل کل و فلاونوئید نیز به‌ترتیب به 7/4، 69/0 و 51/0میلی‌گرم‌بر‌گرم رسید که 5/23، 6/8 و 37/6 برابر نسبت به شاهد افزایش داشت. فعالیت آنزیم‌های کاتالاز، آسکوربات‌پراکسیداز و سوپر‌اکسید‌دیسموتاز افزایش داشت. تیمار توأم این دو عنصر روی میزان کاروتنوئید، وزن تر و خشک ریشه و اندام هوایی، فعالیت آنزیم گایاکول‌پراکسیداز تأثیری نداشت. استفادۀ هم‌زمان از سرب و نیکل به افزایش میزان عناصر سرب و نیکل در بخش هوایی و ریشه منجر شد. وجود سرب در محیط از جذب نیکل کاست؛ بر اساس این، گیاه برای مقابله با تنش اکسیداتیو حاصل از فلزات سرب و نیکل از ترکیبات آنتی‌اکسیدانی مانند فنل‌ها و برخی آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی بهره می‌برد. با‌توجه‌به تأثیرنداشتن تیمار بر وزن تر و خشک و همچنین کاهش اندک طول اندام‌ها، فعال‌شدن تعدای از آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی و افزایش ترکیبات آنتی‌اکسیدانی بررسی‌شده از یک سو و تجمع بیشتر عناصر در ریشه از سوی دیگر، می‌توان احتمال داد حتی اگر گیاه نسبت به این تنش‌ها مقاوم نباشد، می‌تواند بدون آسیب‌های جدی در خاک‌های آلوده به سرب و نیکل رشد کند.

https://ijpb.ui.ac.ir/article_25132_74117dcb2e01ed910ee632743ef3d67a.pdf

دانشگاه اصفهان علوم زیستی گیاهی 3041-9603 12 2 2020 08 22 Effect of boron deficiency on vegetative growth, flowering and seed yield in oilseed rape plants (Brassica napus) اثر کمبود بور بر رشد رویشی، گل‌دهی و عملکرد دانه در گیاه کلزا 23 44 24886 10.22108/ijpb.2020.120003.1182 FA زهرا بهمنی گروه زیست شناسی گیاهی دانشکده علوم طبیعی دانشگاه تبریز رقیه حاجی بلند گروه زیست شناسی گیاهی دانشکده علوم طبیعی دانشگاه تبریز زهرا هاشمی گروه زیست شناسی دانشکده علوم دانشگاه شهید باهنر کرمان فرخنده رضانژاد گروه زیست‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران Department of Biology, Faculty of Sciences, Shahid Bahonar University of Kerman, Kerman, Iran Journal Article 2019 11 23 Boron is an essential micronutrient for plants and boron deficiency is a common nutritional disorder in crop species. In this research work, the effect of boron deficiency on the amount of pigments, phenols, soluble sugars, starch, chlorophyll fluorescence parameters and enzyme activity in oilseed rape (Brassica napus L. cv. RGS) plants during vegetative and reproductive period were studied. Boron deficiency caused reduction of plants dry matter production and impaired development of the young leaves. The leaf concentrations of chlorophyll, carotenoids and anthocyanin were decreased and the net assimilation rate was diminished following reduction of stomatal conductance and consequently, non-structural carbohydrates were decreased in the leaves of boron-deficient plants. In contrast, the leaf concentration of cytosolic phenolics compounds increased in boron-deficient plants associated with a rise in the leaf activity of phenylalanine ammonia lyase while polyphenol oxidase was not influenced by boron deficiency. Boron-deficient plants formed distorted inflorescences with higher rate of flower drop. Pollen tube showed apical swelling with lower germination percentage in boron-deficient plants. During the anther development, differentiation of the layers of pollen sac wall impaired by boron deficiency accompanied by an earlier disintegration of the nutritive cell layer. Boron-deficient plants had less fruits with lower growth rates and smaller seeds. Our results demonstrated that during vegetative growth, boron deficiency influences mainly carbon metabolism but during reproductive growth it affects several developmental processes including germination of pollen grains, development of the siliques and filling of the seeds. بور، عنصر کم‌مصرف ضروری برای گیاهان است که کمبود آن، یکی از بیماری‌های تغذیه‌ای شایع در گونه‌های زراعی است. در پژوهش حاضر، اثر کمبود بور روی مقدار رنگیزه‌ها، فنل‌ها، قندهای محلول، نشاسته، شاخص‌های فلوئورسانس کلروفیل و فعالیت آنزیم‌ها در گیاه کلزا (Brassica napus cv. RGS) طی دورۀ رویشی و زایشی بررسی شد. کمبود بور سبب کاهش رشد گیاهان و اختلال در نمو برگ‌های جوان شد و کلروفیل، کاروتنوئید و آنتوسیانین برگ را کاهش داد؛ همچنین به‌علت مهار گشودگی روزنه‌ها، تثبیت دی‌اکسید‌کربن افت کرد و به‌تبع آن، مقدار قندهای غیرساختاری کاهش یافت. غلظت ترکیبات فنلی سیتوسل طی شرایط کمبود بور در برگ افزایش یافت و با افزایش فعالیت آنزیم فنیل‌آلانین‌آمونیالیاز همراه بود، ولی آنزیم پلی‌فنل‌اکسیداز تغییری نشان نداد. گیاهان دچار کمبود بور گل‌آذین‌های بدشکل و خمیده تشکیل دادند و درصد ریزش گل‌ها افزایش یافت. لولۀ گرده در گیاهان دچار کمبود بور تورم رأسی نشان داد و درصد تندش دانه‌های گرده در این گیاهان کمتر بود. طی مراحل نمو بساک، کمبود بور سبب تمایزنیافتن لایه‌های دیوارۀ کیسۀ گرده و تجزیۀ زودرس لایۀ مغذی و تغییرات تزیینات دیوارۀ دانۀ گرده شد. گیاهان دچار کمبود بور میوه‌های کوچک‌تر با سرعت رشد کمتر و دانه‌های کوچک داشتند. نتایج پژوهش حاضر نشان‌دهندۀ اثر کمبود بور طی دورۀ رویشی بر متابولیسم کربن

https://ijpb.ui.ac.ir/article_24886_fd6d0f58eee538f4c2d44c1125b90645.pdf

دانشگاه اصفهان علوم زیستی گیاهی 3041-9603 12 2 2020 08 22 The use of iron mine soil to improve of soil nutrients and optimum growth of tomato plant استفاده از خاک معدن آهن برای بهبود وضعیت عناصر غذایی خاک و رشد مطلوب گیاه گوجه‌فرنگی 45 60 24885 10.22108/ijpb.2020.120868.1194 FA ریحانه دهقان دانش آموخته کارشناسی ارشد دانشگاه یزد علی اکبر کریمیان دانشیار گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه یزد سمیه قاسمی دانشیار گروه علوم خاک، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه یزد حمید عظیم زاده دانشیار گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه یزد اصغر مصلح آرانی دانشار اکولوژی گیاهی، دانشگاه یزد ملیحه امینی گروه علوم و مهندسی محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه جیرفت، جیرفت، ایران Journal Article 2020 01 14 The use of crop residues grown in contaminated soils such as iron mine soils can to some extent improves soil properties such as soil fertility, soil organic matter and soil microbial activity. Therefore, this type of soil can be used to supplying the plant's need for copper and iron elements. For this purpose impact of safflower, clover, corn, canola, amaranth and sorghum residues contains iron and copper (25 mg/kg) on growth of tomato and compensation of iron and copper deficiency (1/7 and 1 mg /kg) were investigated in soil with intense deficiency of microelements. This research was done in a completely randomized design with 3 replications. The results showed that use of plant residues especially clover and corn Compared with control treatment improved optimum growth of tomato. Also the addition of rapeseed and clover residues increased the concentration of copper in the roots and shoots of tomato plant, respectively. Also greatest increase of iron concentration was observed in roots and shoots of sorghum. Therefore, application of plant residues containing nutrients as green manure while saving chemical fertilizers, will resolved the shortage of these elements (iron and copper) in agricultural soils and Due effect of plant residues on soil chemical and physical characteristics and their role in plant nutrition managing, plant residues can play an important role in providing organic matter, especially in arid areas. استفاده از بقایای گیاهانی که در خاک‌های آلوده همچون خاک معدن آهن رشد یافته‌اند، تا حدودی سبب بهبود ویژگی‌های خاک مانند حاصلخیزی، مادۀ آلی و فعالیت ریزجانداران می‌شود و بنابراین می‌توان از این نوع خاک‌ها برای رفع نیاز گیاه به عناصر مس و آهن استفاده کرد؛ به این منظور، تأثیر بقایای گیاهی گلرنگ، شبدر، ذرت، کلزا، تاج خروس و سورگوم حاوی آهن و مس (250 میلی‌گرم بر کیلوگرم) بر رشد گیاه گوجه‌فرنگی و جبران کمبود آهن و مس (به‌ترتیب به میزان 7/1 و 1 میلی‌گرم بر کیلوگرم) در خاکی با کمبود شدید عناصر کم‌مصرف بررسی شد. پژوهش حاضر در قالب طرح بلوک‌های کاملاً تصادفی با سه تکرار طراحی شد. نتایج نشان دادند کاربرد بقایای گیاهی به‌ویژه شبدر و ذرت سبب بهبود رشد گوجه در مقایسه با تیمار شاهد می‌شود؛ همچنین اضافه‌کردن بقایای گیاهی کلزا و شبدر به‌ترتیب سبب افزایش غلظت مس در ریشه و اندام هوایی گیاه گوجه شد. بیشترین افزایش آهن در ریشه و اندام هوایی در اثر اضافه‌کردن بقایای سورگوم به خاک مشاهده شد؛ بنابراین، کاربرد بقایای گیاهی حاوی عناصر مغذی به‌شکل کود سبز، ضمن صرفه‌جویی در مصرف کودهای شیمیایی، می‌تواند تا حدودی به تأمین نیاز گیاه به عناصر لازم مانند مس و آهن کمک کند و با‌توجه‌به تأثیر بقایای گیاهی بر ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی خاک و نقشی که در تغذیۀ گیاهان دارند، استفاده از بقایای گیاهی نقش مؤثری در تأمین مادۀ آلی خاک و بهبود ویژگی‌های فیزیکی آن به‌ویژه در مناطق خشک دارد.

https://ijpb.ui.ac.ir/article_24885_95358e1f1ef3d0403e1946eb3f50a7ed.pdf

دانشگاه اصفهان علوم زیستی گیاهی 3041-9603 12 2 2020 08 22 Effect of Methyl Jasmonate and Salicylic Acid Elicitors on the Production of Secondary Metabolites and Antioxidant Capacity of Teucrium polium L. in-vitro تأثیر الیسیتورهای متیل‏جاسمونات و سالیسیلیک‌اسید بر میزان تولید متابولیت‏های ثانویه و ظرفیت آنتی‏اکسیدانی گیاه کلپوره (Teucrium polium L.) در شرایط in vitro‏ 61 76 24785 10.22108/ijpb.2020.118410.1164 FA ملیحه هاشمیان دانشگاه فردوسی مشهد علی گنجعلی دانشگاه فردوسی مشهد، دانشکده علوم ، گروه زیست شناسی منیره چنیانی مشهد- بلوار وکیل آباد- دانشگاه فردوسی مشهد Journal Article 2019 07 26 Teucrium polium, from Lamiaceae family, is a medicinal plant. Due to overexploitation, low distribution and habitat destruction, this plant, is facing extinction. Plant biotechnology and tissue culture is an alternative method for plant secondary metabolites production. The present study aimed to enhance the production of secondary metabolites and antioxidant capacity of Teucrium polium L. using methyl jasmonate and salicylic acid elicitors. Leaf explants from hydroponically cultured 4-month-old plants were inoculated on Murashige and Skoog medium (MS) containing 2, 4-dichlorofenoxy acetic acid (2, 4-D) in concentrations of 0, 0.5, 1, 1.5 mg/L alone or in combination with benzyl aminopurin (BAP) at, 0.5, 1, 1.5, 2 mg/L concentrations. According to the results, the best callus induction (100%) was achieved at MS medium containing 1.5 and 2 mg/L BAP. Calli obtained from this treatment were subsequently treated with Methyl Jasmonate or Salicylic Acid at 0, 50 and 100 μg/L concentrations. After 40 days, the content of phenolics, flavonoid compounds and total antioxidant capacity were evaluated in a completely randomized design with three replications. Based on biochemical assays, the greatest total phenol content, flavonoids and total antioxidant capacity belong to calli treated with 100 μg/L acid salicylic (SA) and after that to cali treated with 50 μg/L methyl jasmonate(MeJa), while the difference between them was significant. The results of means comparison showed applying 100 μg/L SA on calli in medium with 1.5 mg/L BAP had the greatest effect on total flavonoid content. Therefore, the use of appropriate concentrations of these elicitors can play an effective role in enhancing the medicinal compounds in Teucrium polium. کلپوره (Teucrium polium L.)، گیاهی دارویی و متعلق به خانوادۀ نعناعیان است. بهره‏برداری بی‌رویۀ انسان از رویشگاه‌های طبیعی برای مصارف دارویی و پراکنش کم، این گیاه را در معرض خطر انقراض قرار داده است؛ در این راستا، استفاده از روش‏های زیست‌فناوری به‌شکل روش جایگزین در تولید متابولیت‌های دارویی مطرح است. در پژوهش حاضر، آزمایشی با هدف افزایش تولید متابولیت‏های ثانویه و ظرفیت آنتی‏اکسیدانی گیاه کلپوره با استفاده از الیسیتورهای متیل‌جاسمونات (MeJa) و سالیسیلیک‌اسید (SA) انجام شد. ریزنمونه‌های برگ از گیاهان چهارماهۀ رشد‌یافته در شرایط هیدروپونیک تهیه و در محیط‌کشت MS حاوی غلظت‏های 5/0، 1و 5/1 میلی‏گرم‌در‌لیتر هورمون‏های 2 و 4- دی‌کلروفنوکسی‌استیک‌اسید (2,4-D) و غلظت‏های 5/0، 1، 5/1 و 2 میلی‏گرم‌در‌لیتر بنزیل‌آمینوپورین (BAP) به‌طورمجزا و ترکیبی کشت شدند. کالوس‏های منتخب که دارای بیشترین درصد (100 درصد) کالوس‏زایی بودند (محیط‌کشت‌های MS حاوی غلظت‌های 5/1 و 2 میلی‏گرم‌در‌لیتر BAP) تحت‌تأثیر تیمارهای مجزای غلظت‏های صفر، 50 و 100 میکروگرم‌در‌لیتر الیسیتورهای متیل‏جاسمونات و سالیسیلیک‌اسید قرار گرفتند. پس‌از40 روز، محتوای ترکیبات فنلی، فلاونوئیدی و ظرفیت آنتی‏اکسیدانی کل آنها در قالب طرح آماری کاملاً تصادفی و در سه تکرار ارزیابی شد؛ در این آزمایش، بیشترین محتوای فنل کل و ظرفیت آنتی‏اکسیدانی نمونه‏ها در کالوس‌های تیمارشده با غلظت 100 میکروگرم‌در‌لیتر الیسیتور سالیسیلیک‌اسید و پس‌از‌آن، در غلظت 50 میکروگرم‌در‌لیتر الیسیتور متیل‌جاسمونات مشاهده شد که تفاوت معناداری نسبت با یکدیگر داشتند. در این آزمایش، مصرف 100 میکرو‏گرم‌در‌لیتر سالیسیلیک‌اسید در محیط‌کشت دارای 5/1 میلی‏گرم‌در‌لیتر BAP بیشترین تأثیر را بر محتوای فلاونوئید کل کالوس‌ها داشت؛ بنابراین، کاربرد غلظت‏های مناسب این الیسیتورها نقش مؤثری در افزایش ترکیبات مؤثرۀ دارویی گیاه کلپوره دارد.

https://ijpb.ui.ac.ir/article_24785_7e02a0da82ddc028ce2f854d99df26dd.pdf

دانشگاه اصفهان علوم زیستی گیاهی 3041-9603 12 2 2020 08 22 Floristic and life forms evaluation of mountain rangeland plants Drakhtak Frieden, Isfahan بررسی فلوریستیک و اشکال‌‌ زیستی گیاهان مراتع کوهستانی درختک فریدن، اصفهان 77 96 24888 10.22108/ijpb.2020.118292.1161 FA سعید دوازده امامی بخش تحقیقات منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اصفهان، ایران آزاده اخوان روفیگر بخش تحقیقات منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اصفهان، ایران جواد معتمدی بخش تحقیقات مرتع، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران. لیلی صفایی بخش تحقیقات منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اصفهان، ایران Journal Article 2019 07 20 In this study, the flora of the Drakhtak Frieden area was investigated. A total of 265 species belonging to 184 genera and 42 plant families were identified in the area. Of these, 35 belong to dicots and seven to monocots. The most important plant families include Asteraceae (32 genera and 48 species), Brassicaceae (24 genera and 32 species), Poaceae (20 genera and 25 species). The genus Astragalus with 11 species and the genera Cousinia and Centaurea each with five species accounted for the largest share in the plant composition of the region. The geographical distribution of plant species showed that 52% of the plants belong to the Irano-Turanian regions. Subsequently, by and large, elements from the Irano-Turanian / Europe-Siberia / Mediterranean area are most present. Hemicryptophytes and trophytes accounted for the most (40.75%), with camphores, geophytes, and phanerophytes being the next levels. The vegetation of the area based on the physionomy is shrublands, that dominant species including Astragalus verus and Astragalus gossypinus. Of the identified plants in the region, 42 are endemic species and 82 species have medicinal value. در پژوهش حاضر، فلور منطقۀ درختک فریدن بررسی شد. درمجموع، 265 گونه متعلق به 184 جنس و 42 خانوادۀ ‌‌گیاهی در منطقه شناسایی شدند که از این تعداد، 35 خانواده به دولپه‌‌ای‌‌ها و 7 خانواده به تک‌لپه‌‌ای‌‌ها تعلق دارند. مهم‌‌ترین خانواده‌‌های گیاهی عبارتند از: Asteraceae (32 جنس و 48 گونه)، Brassicaceae (24 جنس و 32 گونه) و Poaceae (20 جنس و 25 گونه). جنس Astragalus با 11 گونه و جنس‌‌های Cousinia و Centaurea هرکدام با 5 گونه، بیشترین سهم را در ترکیب‌‌گیاهی منطقه به ‌‌خود اختصاص می‌دهند. بررسی پراکنش جغرافیایی گونه‌های‌‌گیاهی نشان داد 52 درصد گیاهان به ناحیۀ ایرانی-تورانی تعلق دارند و پس‌از‌آن با اختلاف زیاد، عناصر متعلق به ناحیۀ ایرانی-تورانی/اروپا-سیبری/مدیترانه‌ای بیشترین حضور را دارند. همی‌‌کریپتوفیت‌‌ها و تروفیت‌‌ها بیشترین میزان حضور (75/40 درصد) را تشکیل می‌دهند و کامفیت‌‌ها، ژئوفیت‌‌ها و فانروفیت‌‌ها در سطوح بعدی قرار می‌گیرند. پوشش‌‌گیاهی منطقه بر مبنای نمود ظاهری، از نوع استپ است و Astragalus verus و Astragalus gossypinus گونه‌‌های غالب آن هستند. از مجموع گیاهان شناسایی‌شده در منطقه، 42 گونه انحصاری ایران و 82 گونه دارای ارزش دارویی هستند.

https://ijpb.ui.ac.ir/article_24888_7eee6e55e3b24a2853da9a7a216fdd03.pdf

دانشگاه اصفهان علوم زیستی گیاهی 3041-9603 12 2 2020 08 22 The effect of some environmental factors on morphological, anatomical and phytochemical traits of Jujube (Ziziphus jujuba Miller) in South Khorasan province, Iran تأثیر برخی عوامل محیطی بر صفت‌های مورفولوژیکی، آناتومیکی و فیتوشیمی عناب (Ziziphus jujuba Miller) در استان خراسان جنوبی 97 116 25631 10.22108/ijpb.2020.123183.1216 FA مینا ربیعی گروه منابع طبیعی و محیط‌زیست، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران نرگس بیجاری گروه زیست‌شناسی گیاهی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران یونس عصری بخش تحقیقات گیاهشناسی، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران 0000-0002-4566-1756 غلامرضا بخشی خانیکی گروه زیست‌شناسی گیاهی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران Journal Article 2020 05 23 Jujube (Ziziphus jujuba Miller) is one of the valuable medicinal plants that is widely used in traditional medicine and pharmaceutical industries. This species is native to Iran and due to the wide range of ecological tolerance in different parts of the country with different climatic conditions is naturally distributed and planted. The aim of this study was to investigate the effect of ecological factors on morphological, anatomical and phytochemical traits of jujube natural populations in three regions of South Khorasan province. The highest values of morphological traits including height, diameter of breast-height, canopy diameter and canopy cover, length, width and weight of fruit are related to Shahrakht habitat, and leaf length and width to Alghor habitat. The highest values of anatomical traits including number of layers and thickness of spongy parenchyma, thickness of epidermis, midrib and bundle sheath and stomata length were observed in Bijar habitat. Also, the highest values of thickness of lamina, mesophyll and cuticle as well as number of layers and thickness of collenchyma and palisade and number of stomata are related to Shahrakht habitat. In addition, the highest amount of phytochemical traits including extract and antioxidant activity belong to Bijar habitat and the amounts of total phenol and flavonoids belong to Shahrakht habitat. Analysis of variance showed that there was a significant difference between all these traits in the three populations. The results of Pearson correlation showed that among environmental factors, rainfall, annual temperature and altitude had the highest significant correlation with the studied traits, respectively. عناب (Ziziphus jujuba Miller) یکی از گیاهان دارویی ارزشمند است که در طب سنتی و صنایع دارویی کاربرد فراوان دارد. این گونه بومی ایران است و به‌دلیل دامنه بردباری اکولوژیکی وسیع در مناطق مختلف کشور با شرایط اقلیمی متفاوت به‌صورت طبیعی و کاشته‌شده پراکنش دارد. هدف از انجام این پژوهش بررسی تأثیر عوامل اکولوژیکی بر صفات مورفولوژیکی، آناتومیکی و فیتوشیمی جمعیت‌های طبیعی عناب در سه منطقه شاهرخت، القور و بیجار استان خراسان جنوبی است. بیشترین مقادیر صفات مورفولوژیکی شامل ارتفاع، قطر برابر سینه، قطر تاج و سطح تاج‌پوشش درختان، طول، عرض و وزن میوه به رویشگاه شاهرخت، و طول و عرض برگ به رویشگاه القور مربوط است. بیشترین مقادیر صفات آناتومیکی شامل تعداد لایه‌ها و ضخامت پارانشیم اسفنجی، ضخامت اپیدرم، رگبرگ اصلی و غلاف آوندی و طول روزنه در رویشگاه بیجار مشاهده شد. همچنین، بیشترین مقادیر ضخامت پهنک، مزوفیل و کوتیکول و همچنین تعداد لایه‌ها و ضخامت کلانشیم و پارانشیم نردبانی و تعداد روزنه مربوط به رویشگاه شاهرخت است. علاوه براین، بیشترین مقادیر صفات فیتوشیمی شامل عصاره و فعالیت آنتی‌اکسیدانی به رویشگاه بیجار و مقادیر فنل و فلاونوئید کل به رویشگاه شاهرخت اختصاص دارد. تجزیه واریانس نشان داد که بین همه این صفات در سه جمعیت اختلاف معنی‌داری وجود دارد. نتایج همبستگی پیرسون نشان داد که در بین عوامل محیطی، بارندگی، دمای سالانه و ارتفاع از سطح دریا به‌ترتیب بیشترین همبستگی معنی‌دار را با صفات بررسی‌شده دارند. میوه عناب خواص دارویی و خوراکی دارد، اما در هیچ‌یک از رویشگاه‌ها این دو مزیت همزمان مشاهده نمی‌شود. در رویشگاه شاهرخت میوه‌ها درشت‌تر هستند و در رویشگاه بیجار فعالیت آنتی‌اکسیدانی بیشتری دارند.

https://ijpb.ui.ac.ir/article_25631_2b443b4fca68343f5aa53c0349fc69cc.pdf